windmolen-header

Hoeveel geluid maakt een windmolen?

Wij zijn energiemakers

Het grote voordeel van windmolens is dat ze hernieuwbare, duurzame energie leveren. Maar zoals je wellicht weet, maken windmolens ook geluid. Vooral omwonenden van toekomstige windmolens hebben daar vragen over. Daarom leggen we in dit artikel uit hoe het zit met het geluid van windmolens.

Welk geluid maakt een windmolen?

Het meeste geluid van een windmolen wordt veroorzaakt door de luchtstroming om de draaiende wieken. Dit geluid wordt vaak als een zoevend of zwiepend geluid ervaren. Het geluid is niet constant en hangt af van de windsnelheid. Hoe harder het waait, hoe harder de wieken draaien en hoe harder het geluid wordt (tot een bepaald maximum). De afgelopen jaren is er veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van stillere windmolens en deze ontwikkelingen gaan nog steeds door.

Mede door deze ontwikkelingen zijn moderne, grote windmolens stiller dan de oudere, kleinere windmolens. Zeker de moderne type windmolens geven weinig laagfrequent geluid. Ter vergelijking: het verkeer op een snelweg maakt veel meer laagfrequent geluid.

Wat zijn de huidige normen?

Het geluid van een windmolen wordt gemeten in decibel (dB), daarnaast worden de afkortingen Lden en Lnight gebruikt. In deze afkortingen staat de L voor level (geluidsniveau). Met ‘den’ wordt day-evening-night bedoeld, dus het geluidsniveau over de dag, avond en nacht. Met Lnight wordt het nachtelijke geluidsniveau berekend. De meting van het geluidsniveau geldt voor alle windmolens in een park bij elkaar.

De hoeveelheid geluid gemiddeld over één jaar

De eerste norm voor het geluid is 47 dB Lden. Dit is de hoeveelheid geluid die gemiddeld over een jaar buiten op de gevel van 'geluidsgevoelige objecten' mag ontstaan. Geluidsgevoelige objecten zijn bijvoorbeeld woningen, scholen, ziekenhuizen, verpleeghuizen, verzorgingshuizen, psychiatrische inrichtingen en kinderdagverblijven. 

De tweede norm is voor de nacht, maximaal 41 dB Lnight gemiddeld over een jaar op de gevel. En omdat een windmolen continu in bedrijf is en steeds ongeveer hetzelfde geluid produceert is het maximale geluid dat op de gevel van een woning kan ontstaan vrijwel altijd lager dan 47 decibel. Het geluid dat een windmolen in de avond en nacht maakt, telt in de berekeningen die we vooraf moeten uitvoeren zwaarder mee.

Het aantal windmolens of de hoogte daarvan maakt niet uit. Meer of hogere windmolens mogen niet meer geluid veroorzaken bij geluidsgevoelige objecten.

Waarmee kun je 41 of 47 decibel vergelijken?

Een gespreksniveau is circa 60 decibel, een drukke verkeersweg op 100 meter afstand is 80 decibel en een opstijgend vliegtuig op 200 meter hoogte is 100 decibel. Een vergelijking die veel wordt gebruikt, is dat 41 decibel minder is dan het geluid van een koelkast die aanslaat om te koelen.

Hoeveel geluid maakt een windmolen v2

Geluidsonderzoek is verplicht

Als Pure Energie windmolens wil plaatsen, zijn we bij wet verplicht een geluidsonderzoek te laten doen. Daarmee moeten we aantonen dat de windmolens aan de geluidsnormen voldoen. Er wordt dan met veel factoren rekening gehouden. Zo draagt geluid verder over water. Als er rondom de plek van de windmolens veel water ligt, blijkt uit het geluidsonderzoek dan ook vaak dat de plek waar net aan de geluidsnorm wordt voldaan verder weg ligt. Het onderzoek levert altijd een plattegrond op waarop de grens van 47 dB Lden en 41 dB Lnight staat aangegeven. Hieronder zie je die kaart die is gemaakt voor Windpark Kloosterlanden in Deventer. De rode lijn geeft aan waar de grens van 47 dB Lden loopt. Geluidsgevoelige objecten mogen wel buiten die rode cirkel staan, maar niet erbinnen.

Geluidsonderzoek

Het zijn vooral de geluidsnormen die bepalen hoever woningen van een windmolen moeten staan. Er is bij wet geen minimale afstand vastgelegd die er moet zijn tussen windmolens en bijvoorbeeld woningen, maar een vuistregel is dat circa 350 tot 400 meter afstand nodig is tussen een windmolen en bijvoorbeeld een woning om aan de geluidsnorm te voldoen.

De hinder en geluidsnormen bij een windmolen

Het is niet te voorkomen dat een windmolen geluid maakt, maar er zijn strenge geluidsnormen door de Nederlandse overheid gesteld die moeten voorkomen dat veel omwonenden last hebben van het geluid. Er is onderzocht bij welk geluidsniveau mensen hinder hebben van het geluid van een windmolen. Uit de praktijk blijkt dat de meerderheid van omwonenden met deze normen geen last heeft van het geluid.

Uit onderzoek dat is gedaan naar het geluid van windmolens blijkt dat gemiddeld 8% van omwonenden binnenshuis hinder ervaart als het geluid op de gevel van de woning gelijk is aan de wettelijke norm. Veel huizen staan verder weg van een windmolen waardoor de windmolen minder goed te horen is en de omstandigheden zijn ook niet altijd gelijk. Als een nabij gelegen weg bijvoorbeeld overdag heel druk is dan overstemt dat geluid de windmolens.

In hoeverre omwonenden hinder hebben van het geluid, is vaak een persoonlijke ervaring. Wie principieel tegen windmolens is, of zich niet goed betrokken voelt bij het project, zal zich waarschijnlijk eerder ergeren aan het geluid van een windmolen. Maar wie zich wel goed betrokken voelt of bijvoorbeeld via een coöperatie mede-eigenaar is, hoort de windmolens vaker niet of nauwelijks en ervaart ze sneller als niet-hinderlijk, zo blijkt uit dit onderzoek.

Nieuwe geluidsnormen windmolen

De normen waar we het hier steeds over hebben gelden voor bestaande windparken en voor windparken die nu gebouwd worden of die al een onherroepelijke vergunning hebben gekregen om te gaan bouwen. Voor nieuwe windparken is de norm buiten werking gesteld. We leggen je uit hoe dat zit.

Op 30 juni 2021 deed de Raad van State een uitspraak die gevolgen heeft voor windparken in Nederland. Het gaat dan om windparken met 3 of meer windmolens. Alles over deze nieuwe geluidsnormen lees je op de website van Rijkswaterstaat.

De Raad van State zei niet dat de normen voor geluid niet goed waren, maar dat bij het bepalen van de normen een milieueffectonderzoek had moeten worden uitgevoerd. De Rijksoverheid voert nu het benodigde onderzoek uit. Daarna kunnen opnieuw landelijke normen worden vastgesteld. Daarvoor zijn drie mogelijkheden: de normen worden strenger of soepeler dan ze waren of ze blijven gelijk. Dat wordt waarschijnlijk pas in de tweede helft van 2023 duidelijk.

Stoplicht niet op rood voor windmolens

De Raad van State benadrukte bij de uitspraak in juni 2021 dat er voor een nieuw windpark, lokale normen kunnen worden bepaald als de gemeente of provincie dat wil. De gemeente of provincie doet dan zelf onderzoek. De motivatie voor de normen moet goed onderbouwd zijn. 

Gezondheidseffecten van windturbinegeluid

Soms is er de vrees dat het geluid van windmolens omwonenden ziek kan maken. Daar is veel onderzoek naar gedaan in binnen- en buitenland en de conclusie daarvan is dat het geluid van windmolens mensen niet ziek maakt. Daar is geen wetenschappelijk bewijs voor. In een recente publicatie van het RIVM wordt dat bevestigdLees meer hierover in deze vraag en antwoord-rubriek van het RIVM.

Plannen bij jou in de buurt?

Bij nieuwe plannen voor windmolens betrekken we omwonenden en andere betrokkenen uit de omgeving altijd vanaf het begin bij de planvorming. Verder werken we graag samen met energiecoöperaties, zodat bijvoorbeeld omwonenden mede-eigenaar kunnen worden van de windmolens. Als je echt het geluid van een windmolen wilt ervaren, kun je het beste eens in de buurt naar een windmolen luisteren.

Wil je nog meer (technische) informatie over het geluid en de geluidsnormen van windmolens? Kijk dan ook op de website van de Rijksoverheid.